Als het even tegenzit, zijn de volgende verkiezingen de provinciale statenverkiezingen. Ik zeg "tegenzit" omdat ik vurig hoop dat het kabinet-Jetten snel valt. Ik kan me eigenlijk ook niet voorstellen dat het de kerst haalt.

Maar om terug te komen op de provinciale statenverkiezingen: het is een van de minst populaire verkiezingen die eens in de vier jaar worden gehouden, maar eigenlijk superbelangrijk. Ik volg deze politiek nu een tijdje en zeg eerlijk: het staat misschien minder in de schijnwerpers dan de landelijke politiek, maar de besluiten raken de burger dichter dan je denkt. De provincie beslist bijvoorbeeld mee over de komst van windmolens in uw achtertuin, de aanleg van een nieuwe rondweg of de bestemming van het weiland om de hoek. Je kunt het zo stellen: de provincie zorgt voor de kaders die gemeenten uitvoeren, beheert de provinciale infrastructuur zoals wegen en vaarwegen, en houdt toezicht op de uitvoering van beleid. Zoals zoveel politiek voor de gemiddelde kiezer lijkt het op stoffig geklets, maar schijn bedriegt.

Voor de PVV zijn de provinciale staten de mogelijkheid om een tegengeluid te laten horen, omdat er veel ideologische beslissingen worden genomen over milieu en klimaat.

Maar de statenleden hebben ook een heel belangrijke andere taak: zij kiezen na hun beëdiging de leden van de Eerste Kamer. De Eerste Kamer wordt dus niet rechtstreeks door de bevolking gekozen, maar indirect door de statenleden. Nu de Eerste Kamer zich steeds meer bezighoudt met het bedrijven van politiek in plaats van het toetsen van wetgeving op kwaliteit en uitvoerbaarheid, heeft de stem van het statenlid grote politieke waarde.

Bij de behandeling van de asielwetten van voormalig minister Faber werd dat recent pijnlijk duidelijk. De asielnoodmaatregelenwet, die door de Tweede Kamer was aangenomen, werd op 21 april 2026 door de Eerste Kamer verworpen, omdat de afzwakkende novelle die aan de wet was toegevoegd, sneuvelde met één stem verschil (38 tegen, 37 voor), waarna CDA en SGP de principiële keuze maakten om tegen de hoofdwet te stemmen.

Als de verhouding in verschillende provincies enkele zetels anders was geweest, had ook de verhouding in de Eerste Kamer anders kunnen liggen en had de stemming een andere uitkomst kunnen hebben. D66 had als regeringspartij de wet moeten uitvoeren als die was aangenomen, ook al stemde de partij zelf tegen. Een partij die gedwongen beleid uitvoert waar ze ideologisch op tegen is, zit in een politiek onhoudbare positie. Op termijn had dat een kabinetscrisis kunnen veroorzaken. Om maar aan te geven hoe belangrijk provinciale verkiezingen kunnen zijn.

Ga dus ook provinciaal stemmen, niet alleen voor uw buurt of provincie, maar voor het grotere geheel. Want wie thuis blijft, laat anderen bepalen welk Nederland we krijgen.