Oudjaarsavond is traditioneel hét moment om met vuurwerk het nieuwe jaar in te knallen. Dat was ooit een feest. Tegenwoordig is het vooral een avond waarop een kleine groep gestoorde gasten laat zien hoe weinig zij op hebben met tradities, gezag of andermans eigendommen. Het gevolg: een complete beroepsgroep vuurwerkverkopers wordt de nek omgedraaid. Kleine zelfstandigen, vaak familiebedrijven, die deze paar verkoopdagen nodig hebben om überhaupt te kunnen blijven bestaan. 'Collateral damage', noemen we dat tegenwoordig.

Persoonlijk heb ik niets met dat knalspul. Mijn hart lag bij vuurpijlen. Die zijn inmiddels, samen met het knalvuurwerk, sinds 2023 verboden. Resultaat: ik mag mijn jaarlijkse vuurpijlen niet meer afsteken, terwijl het explosieve vermogen van illegaal vuurwerk alleen maar is toegenomen. De aanvoer uit het buitenland blijkt namelijk volstrekt oncontroleerbaar. We zijn geloof ik al bij cobra 8 aanbeland. Tegen de tijd dat we bij cobra 15 zijn, kan men probleemloos een compleet flatgebouw laten verdwijnen. Maar hé, legaal vuurwerk was het probleem.

Zoals bij de bekende discussie dat niet het pistool gevaarlijk is, maar degene die de trekker overhaalt, geldt dat uiteraard ook voor vuurwerk. Niet mijn vuurpijlen veroorzaakten het verbod, maar de imbeciel die vuurwerk als wapen ging gebruiken tegen politie en andere hulpverleners. En zoals altijd wordt niet de dader aangepakt, maar de brave burger.

Het aangekondigde algehele vuurwerkverbod gaat dan ook vanzelfsprekend niet werken. De constante import van zwaar explosief vuurwerk zal gewoon doorgaan. Dat gebeurt immers het hele jaar door, wat ook zichtbaar is aan de aanslagen op woningen, winkels en andere gebouwen. Denk aan de wraakactie aan de Tarwekamp in Den Haag, die zes levens kostte. Of de aanslagen op loodgieters in Vlaardingen. Of recentelijk op kappers, verspreid over heel Nederland en België. Vreemd genoeg lijkt het daarbij opvallend vaak om allochtone daders en doelwitten te gaan. Maar dat benoemen is tegenwoordig al bijna gevaarlijker dan het probleem zelf.

Dat men op oudjaarsavond volledig losgaat, heeft dan ook weinig met vuurwerk te maken en alles met een gezags- en gedragscrisis. Dit jaar zagen we dat er molotovcocktails naar politieauto's werden gegooid. En voor wie denkt dat een vuurwerkverbod dat oplost: benzine is volgend jaar gewoon weer te koop.

Het pappen-en-nathoudenbeleid van de afgelopen 25 jaar krijgen we nu keihard terugbetaald. Minderjarigen maken dankbaar misbruik van hun beschermde status en rellen er ongestoord op los. Minderjarigen genieten immers van extra sterke privacybescherming. Dit gedrag verdwijnt niet plotseling op hun achttiende verjaardag; de grens wordt steeds verder verlegd.
Rond deze jaarwisseling waren er bijna 4.300 brandmeldingen, waaronder 361 autobranden. Op sommige plekken was de impact van vuurwerk en branden "ronduit verwoestend", zo meldden de media. De Nederlandse hulpdiensten zelf spraken van een jaarwisseling die "verwoestend, gewelddadig en intens" was. Dat zijn woorden die je liever bij een oorlogsgebied verwacht dan bij een traditie.

Ik durf dan ook rustig te stellen dat de zogenoemde 'vuurwerkvrije' jaarwisseling van 2026/2027 geen haar minder gewelddadig zal zijn. Het enige wat wél weer is gelukt, is het definitief slopen van een gezellige, typisch Nederlandse traditie. Missie geslaagd.